أبى تمام و اختيار شعر البحترى و اختيار شعر المتنبي و الطعن عليه را نام برد . « 1 » او در ميافارقين درگذشت و به مشهد امير المؤمنين على عليه السّلام منتقل و در آنجا دفن شد . « 2 » سيد مرتضى رسالهء الولاية من قبل الظالمين خود را براى او تأليف كرده است . ابو القاسم على بن حبشى الكاتب . تلعكبرى از او روايت كرده و حديث شنيده است ( سال 332 ه ) ، شيخ طوسى كتابى از او به نام الهدايا ياد كرده است و شيخ مفيد و سيد مرتضى از او روايت كرده‌اند . « 3 » سهل بن احمد الديباجى ( 380 ه ) از رواة قرن چهارم ، كتاب محمّد بن محمّد بن اشعث از اوست ، به روايت او هيچ يك از اماميه و اهل سنّت اعتماد نمىكنند ، اماميه او را به وضع و واقفيت متهم كرده‌اند « 4 » ، و اهل سنّت او را كذاب و رافضى و غالى و زنديق مىدانند . « 5 » صاحب ادب المرتضى گويد : من براى مرتضى از سهل روايتى به دست نياورده‌ام ولى خطيب بغدادى و صاحب رياض العلماء « 6 » قائل به ثبوت روايت هستند . الحسين بن على بن الحسين بن بابويه القمي ، برادر شيخ صدوق كه نزد اماميه ثقه ، جليل ، عظيم الشأن بوده و سيد مرتضى بلا واسطه و نجاشى با واسطه از او روايت مىكنند . « 7 » وى داراى كتابهايى است كه از آن جمله الرد على الواقفة و كتاب التوحيد و نفى التشبيه است . « 8 » صاحب ادب المرتضى گويد : مرتضى را استادان ديگرى نيز بوده كه من در اثناء مطالعهء كتب رجال خصوصا كتاب رياض العلماء به نام آنان برخورد كرده‌ام . « 9 » شاگردان سيد مرتضى . شريف مرتضى را شاگردان بسيارى نيز بوده كه از عده اى از آنان ذيلا نام برده مىشود : محمّد بن الحسن بن على الطوسي ( 460 ه ) . ( - 3 - 4 - 3 ) حمزة بن عبد العزيز الديلمى ، ملقب به سلار ( سالار ) ( 448 ه و يا 463 ه ) يكى از اعاظم اماميه و از اكابر تلاميذ سيد مرتضى و از خواص اصحاب او بود

--> « 1 » . روضات الجنات ، باب الحاء ، 240 . « 2 » كامل ، حوادث 414 ، 417 . « 3 » . رجال ابو على ، باب « على » . « 4 » رجال ابو على ، باب السين . « 5 » . تاريخ بغداد ، 9 / 120 و شذرات الذهب ، حوادث 436 . « 6 » . ادب المرتضى ، 116 به نقل از رياض العلماء مخطوط ، 471 به نقل از ابن اثير جزرى . « 7 » . روضات الجنات ، 1 / 183 . « 8 » همان جا و رجال ابو على باب العين . « 9 » . صاحب ادب المرتضى در پاورقى صفحه 116 نام عده اى از آنان را با ذكر مستند بيان داشته است .